Niederschlesien  /  Oberlausitz

ARCHIWUM PAŃSTWOWE

WE WROCŁAWIU
ODDZIAŁ W LUBANIU
Dolny Śląsk / Górne Łużyce

2002

PARTNER

PARTNERZY

Mail: lubania@t-online.de

             http://www.Archiv-Lauban.de

Archiv Stadt und Kreis Lauban

D-38154 Königslutter am Elm, Kiefelhorn 13

Phon: 05353-4000 Fax: 8272

Öffnungszeiten:  Nach Vereinbarung

Tel.-Kontakt abends 19-21 h

Czynne po uprzednim zapowiedzeniu się:

Tel.- kontakt wieczorem w godz. 19- 21.

oooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo

Kooperation/Współpraca:

Laubaner Heimatbund e.V   /   Laubaner Gemeinschaft

AGoFF e.V. – Arbeitsgemeinschaft ostdt.Familienforscher

Diese Information richtet sich an  heimatgeschichtlich und familienkundlich  interessierte Personen und Institutionen

mit Forschungsvorhaben in Stadt und Kreis Lauban

- bei Nichtinteresse bitte abbestellen -

oooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo

Powyższe informacje skierowane są do osób i instytucji zainteresowanych badaniami nad historią oraz dziejami rodów z powiatu lubańskiego i wschodnich Górnych Łużyc

Niezainteresowanych prosimy o informację o rezygnacji z abonamentu

W przypadku wymiany informacji pocztą będzie się

oooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo

EDV-Verkartung -Aktuell:

Personendatensätze:                   27.857

Titel Literatur & Aufsätze:            2.738

Titel Akten & Schöppenbücher:    3.125

Bazy danych:

Zbiory danych osobowych:               27 857

Tytuły literatury i artykuły                 2.738

Tytuły akt i ksiąg spadkowych:          3.125

01  Homepage

Die Homepage  www.Archiv-Lauban.de

ist wieder erreichbar! Eine Aktualisierung ist zum Jahresende geplant.

Unter  www.eksol.de  ist die Evangelische

Kirche der schlesischen Oberlausitz  erreich-

bar.

www.riesengebirgsheimat.de ist eine inter-

essante Homepage für das schlesische und

böhmische Riesengebirge. Die Seite ist

teils deutsch / tschechisch verfügbar.

Für die Oberlausitz empfehlenswert auch

die Homepage  www.lusatia.info

Sie ist teils deutsch / polnisch verfügbar.

Das Bundesamt für Geödesie in Berlin bietet

in seinem Internetshop auch historische

Messtischblätter im Massstab 1:25.000 und 1:100.000 unseres Forschungsgebietes an.

Die Karten kosten ca. 6,50-7,50 Euro

Adresse:   www.ifag.de

Bei der Lokalisation von Ortschaften bei

historischen Namensänderungen deutsch /

polnisch ist hilfreich:

www.kartenmeister.com

01 Strony internetowe:

Strona www.Archiv-Lauban.de jest znowu dostępna. Aktualizację planuje się na koniec roku.

Pod adresem www.eksol.de witryna Kościoła Ewangelickiego Saksonii.

www.riesengebirgsheimat.de znajduje się strona o śląskich i czeskich Sudetach w niemieckiej i czeskiej wersji językowej.

Dla mieszkańców Saksonii warta polecenia jest strona www.lusatia.info dostępna w wersji polskiej i niemieckiej

Związek geodetów berlińskich (Das Bundesamt für Geodesie in Berlin) zaproponował w swoim sklepie internetowym mapy historyczne (Messtischblatter) w skali 1:25000 i 1: 100000 dotyczące naszego regionu.

Mapy kosztują od 6,50 do 7,50 Euro

Adres: www.ifag.de

Przy lokalizacji miejscowości, które w swojej historii zmieniły nazwy z niemieckich na polskie pomocna będzie strona:

www.kartenmeister.com

02 Literaturempfehlungen

02  Polecana literatura

ZURECK, Werner:

Ahnen- und Familienforschung in Polen

leicht gemacht. Ein Leitfaden und For-

schungshilfe für Deutsche und Polen.

Przewodnik i informator dla Niemców i Polaków

ISBN 3-8301-0024-8       24,54 Euro

PLATZER, Michael:

Feste Feiern. Ein Gang durch die Laubaner

Gastronomie bis 1945

deutsch / polnisch

Feste Feiern. Przewodnik po lubańskiej gastronomii po 1945r.

Niemiecki/polski

ISBN  83-914689-0-9        9,00 Euro

 -Bezug in Deutschland über uns –

-w Niemczech do nabycia za naszym pośrednictwem-

LESCZYNSKI, Stanislaw und

BOSIAK, Krystow

Dawna Lesna. (Marklissaer Exponate, An-

sichtskarten und Berichte)

Polnisch

Dawna Leśna ((Marklissaer Exponate), widokówki i sprawozdania)

polski

ISBN 83-88622-00-5      12,00 Euro

-Bezug in Deutschland über uns –

-w Niemczech do nabycia za naszym pośrednictwem-

BRUX, Siegfried

Dawne podania ludowe z Lubania i okolic

Polnische Übersetzung aus: Sagen – Märchen – Geschichten aus dem Kreis Lauban.

Polnisch

Wersja polskojęzyczna

ISBN 83-907879-5-4       9,00 Euro

-         Bezug in Deutschland über uns –

-         -w Niemczech do nabycia za naszym pośrednictwem- 

03  Antiquarische Bücherecke

Überzählige Exemplare aus Privatbesitz

 - Kreis Lauban / Oberlausitz / Schlesien -

vermitteln wir an interessierte Personen:

Fordern Sie die Liste an.

03Książki z antykwariatów

Większość egzemplarzy dotyczących Lubania (Saksonii) i Śląska przekazujemy osobom zainteresowanycm

04   Zwei Kirchenbücher aus der Amtshauptmannschaft Zittau

Bisher wenig Beachtung haben zwei Kirch-

enbücher  im Archiwum Panstwowe Luban

gefunden. Es handelt sich um die evang. Kirchenbücher von Reichenau mit Lichten- berg, Marckersdorff und Hermsdorf. Sie um-

fassen den Zeitraum Taufen 1751-1768 ,

Sterbefälle 1754-1790 und Eheschliessungen 1760-1790.

04  Dwie księgi kościelne z kapitanatu z Zittau

Dotychczas niewiele uwagi poświęcono dwom księgom kościelnym przechowywanym w Archiwum Państwowym w Lubaniu. Chodzi tu o  ewangelickie księgi kościelne z Bogatyni, Białogórza, Markocic i Jerzmanek. Obejmują one rejestr chrztów z lat 1751- 1768, zgonów 1754- 1790 i ślubów z lat 1760- 1790.

05 Kirchenbücher Marklissa

Ende Oktober gelang in der Evangelischen Kirchengemeinde Grünberg der Nachweis über den Erhalt folgender Kirchenbücher des Kreises Lauban:

MARKLISSA

Taufen             1846- 1880

Trauungen       1846- 1894

Begräbnisse     1835- 1857, 1858- 1886

Register Kirchenstände F- P

Register Kirchenstände T- Z

(ab Ende 18. Jahrhundert)

06  Grußworte Lubans Bürgermeister 

Anlässlich des diesjährigen großen

     55. Laubaner Heimattreffen

     vom 07.-09. Juni in Hildesheim

hatte Herr Bürgermeister Rowinski Gruss-

worte an die ehemalige deutsche Bevölke-

rung übermittelt. Nach öffentl. Verlesen wür-

digten alle Anwesenden die freundliche

Geste mit großer Anerkennung.

06 Życzenia od lubańskiego burmistrza

Z okazji tegorocznego wielkiego 55 spotkania dawnych mieszkańców Lubania (Laubaner Heimattreffen), w dniach 7- 9 lipca w Hildesheim burmistrz Rowiński przekazał pozdrowienia byłym mieszkańcom tych okolic.

07  Verkartungshilfe

Für Verkartungshilfe von Ortschroniken

danken wir

Herrn Hartmann:  Oertmannsdorf,

                             Holzkirch

Frau Benda:         Schreibersdorf

Wenn Sie an unserem Projekt teilhaben

möchten  - wir laden Sie herzlich ein!

07 Pomoc w redagowaniu

Za pomoc w tworzeniu kroniki miejscowości dziękujemy:

Panu Hartmann: wieś Szyszkowa

                            wieś Kościelniki

Pani Benda:        wieś Pisarzowice

Gdybyście chcieli wziąć udział w naszym projekcie- serdecznie zapraszamy.

Gedenk-Medaillie des Oberlausitzer       Sechsstädtebundes 1346 – 1996

Münzen der Wareneinkaufsgenossenschaft Lauban

1918

Mail: luban@ap.wroc.pl

http://www.bronimarkt.com.pl/ap_luban

Archiwum Państwowe we Wrocławiu

Oddział w Lubaniu

Pl-59-800 Lubań, ul. Bankowa 6

Tel: +48 (75) 722 2300, Fax: +48 (75) 721 6328

Pracownia naukowa czynna / Lesesaal geöffnet:

poniedziałek- piątek /Montag-Freitag : 9.00-15.00,

środa / Mittwoch 9.00- 18.00 

ooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo

Archiwum gromadzi materiały archiwalne wytworzone na obszarze trzech powiatów: bolesławieckiego, lubańskiego i  zgorzeleckiego. Dawne: Kreis Bunzlau, Lauban, polskie części Kreis Görlitz, Zittau, Rothenburg.

Das Archiv Lubań konzentriert und bewahrt das Material aus den poln Kreisen Boleslawiec, Lubań und Zgorzelec. Dies entspricht den vormaligen deutschen Kreisen  Bunzlau und  Lauban mit Anteilen der Kreise Görlitz, Zittau, Rothenburg  und Hirschberg.

oooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo

Archiwum działa w oparciu o Ustawą o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z dnia 14 lipca 1983r, Dz.U. nr. 38, poz. 173.  (Text nur in polnischer Sprache)

Archiwum jest oddziałem terenowym Archiwum Państwowego we Wrocławiu.

Das Lubańer Archiv ist eine  Abteilung vom Staatsarchiv Breslau.

oooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo

Współpraca / Kooperation

Historiograficzne Archiwum Śląsko- Łużyckie

Niederschlesisches- Lausitzer Historiografischesarchiv

Mail: http://www.bronimarkt.com.pl/archiwum

Oooooooooooooooooooooooooooooooooooooooo

OGÓLNOPOLSKIE BAZY DANYCH

1.        SEZAM- System Ewidencji Zasobu Archiwalnego udostępnia całość narodowego zasobu archiwalnego na poziomie spisu zespołów. Obejmuje ponad 77 tys. rekordów.

2.        IZA- Inwentarze Zespołów Archiwalnych. System udostępnia 4793 inwentarze zespołów (7% zasobu archiwów państwowych)

3.       PRADZIAD- Program REJESTRACJI AKT METRYKALNYCH I STANU CYWILNEGO. Obejmuje całość zasobu archiwów państwowych wg stanu na koniec 2001.

Bazy danych dostępne są pod adresem:

http://www.archiwa.gov.pl

DATENBANK IN POLEN

1.   SEZAM- Erfassungsystem der Archivbestände ermöglicht den Zugang zum Nationalarchiv als Gruppenverzeichnis. Das System umfasst über 77 tausend Rekorde.

2.   IZA- Archivgruppeninventar. Das System ermöglicht den Zugang zu 4793 Gruppeninventaren. (7% der Bestände des Staatlichen Archivs).

3.   PRADZIAD- Erfassungsprogramm der Geburts- Heirat- und Sterbeurkunden. Es umfasst den Gesamtbestand der Staatlichen Archive, nach dem Stand Ende 2001.  Die Datenbank ist zugänglich unter der Internet –anschrift:

http://www.archiwa.gov.pl

Nowy cennik za usługi świadczone przez archiwa państwowe w archiwach dolnośląskich

Od dnia 1 sierpnia 2002r. na terenie Dolnego Śląska obowiązuje nowy cennik za usługi wykonywane przez archiwa państwowe wprowadzony zarządzeniem nr 3 Dyrektora Archiwum Państwowego we Wrocławiu.

Cennik rozszerza pakiet usług świadczonych przez archiwa.

Neue Tarife für die Dienstleistungen der Staats- archive in Niederschlesien Archiven

Ab 1 August 2002 gelten auf dem Gebiet von Nieder-schlesien, neue Preise der Dienstleistungen der Staatlichen Archive, die Kraft der Verordnung Nr. 3 des Direktors des Staatsarchiv in Breslau eingeführt worden sind. Die Preisliste wird durch das Paket der  Archiv-dienstleistungen ergänzt.

ARCHIWA ZAKŁADOWE

A1 Druki archiwalne

Druki niezbędne dla archiwów zakładowych można pobrać ze strony internetowej Archiwum Państwowego w Kielcach:

A1. Die Vordrucke für Betriebsarchivare

Die Formulare für Betriebsarchivare sind  aus der Webseite des Staatsarchivs Kielce abrufbar.

http://www.kielce.ap.gov.pl/druki/druki.htm

A2 Akta osobowe i płacowe

A3.Dokumenty płacowe i osobowe

Informacja dla osób poszukujących dokumentów płacowych i osobowych, stan prawny i tryb załatwiania zastały szczegółowo omówione na stronie internetowej Archiwum Państwowego w Gdańsku i Szczecinie:

A3. Lohn- und Personalmaterial

Informationen zum Rechtstand für Personen, welche ihre Lohn- und Personalnachweise suchen, kann man in der Webseite Staatsarchiv Danzig und Stettin finden.

http://www.gdansk.ap.gov.pl/informacjadlaosob/info.php

http://www.szczecin.ap.gov.pl

A3 PRAWO O ARCHIWACH

Weszła w życie nowe rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 16 września 2002r. w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania i kwalifikowania oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych. Dz.U. 167, poz. 1375. Rozporządzenie zawiera wykaz akt typowych, protokół oceny dokumentacji oraz wzory odpowiednich spisów. Rozporządzenie dostępne jest także na polskich portalach prawnych.

A3 ARCHIVRECHT

Nun ist die neue Verordnung des Kulturministers vom 16.09.2002 über Unterlagenführung, dessen Klassifi-zierung und Qualifizierung, sowie über Gabe der Archivnoten zum Staatsarchiv. Gesetzblatt 167, par. 1375. in Krafft getreten.  Die Verordnung beinhaltet das Verzeichnis der typischen Urkunden, das Protokoll der Unterlagenbeurteilung, sowie Muster der entschprechen- den Verzeichnisse. Die Verordnung ist nachlesbar  auf den polnischen juristischen Internetseiten

B WYDARZENIA

B EREIGNISSE

B1 Zjazd archiwistów

W dniach 13- 13 września 2002r. odbył się w Szczecinie VI Powszechny Zjazd Archiwistów Polskich. W spotkaniu wzięli udział archiwiści i archiwiści zakładowi z naszego regionu. Dr Roman Stelmach (A.P.Wrocław) i mgr Ivo Łaborewicz (A.P. Jelenia Góra) weszli w skład zarządu Stowarzyszenia Archiwistów Polskich. Materiały ze zjazdu zostały opublikowane:

Red. Prof. Daria Nałęcz, Archiwa i archiwiści w dobie społeczeństwa informacyjnego. Pamiętnik IV Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich, Szczecin 12- 13.09.2002, tom I, Toruń 2002,

ISBN 83-891-15-0404

Ublikacja dostępna jest za pośrednictwem S.A.P.

B1 Das Archivartreffen

Am 12. und 13 November 2002, fand im Szczecin das VI. öffentliche Treffen Polnischer Archivare satt. Am Treffen haben sich die Archivare und Betriebsarchivare aus unserer Region beteiligt.

Dr. Roman Stelmach (A.P.Wrocław) und Mgr Ivo Łaborewicz (A.P. Jelenia Góra) haben sich an der Gesellschaft Polnischer Archivare beteiligt. Die Publikationen vom Treffen wurden veröffentlicht von Red. Prof. Daria Nałęcz „Archiv und Archivare in der Informationsgesellschaft“. Tagebuch des öffentlichen Tag  der polnischen Archivare, Szcecin 12- 13.09.2002, Band I,

ISBN 83-891-15-0404

B2 Wybory samorządowe w regionie

We wrześniu 2002 odbyły się wybory do władz samorządowych (rad gmin, powiatów i Dolnośląskiego Sejmiku Wojewódzkiego) oraz bezpośrednie wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów gmin i miast. W głównych miastach regionu władzę przez najbliższe 4 lata sprawować będą:

Lubań: Konrad Rowiński (burmistrz)

Bolesławiec: Piotr Roman

Zgorzelec: Mirosław Fiedorowicz

B2 Die Wahlen der Selbstverwaltung

Im September 2002 fanden die Kommunalwahlen (Gemeinderat, Landratsrat, Niederschlesisches Parlament), sowie Direktwahlen der Bürgermeister und Präsidenten der Gemeinde und Städte in Polen statt. In den Städten der Region werden in den nächsten 4 Jahren regieren:

Lubań/Lauban: Konrad Rowiński

Bolesławiec/Bunzlau: Piotr Roman

Zgorzelec/Görlitz: Mirosław Fiedorowicz

C1 Nowe nabytki archiwum w Lubaniu

Zasób archiwum wzbogacił się o trzy nowe zespoły:

1.        Bank Spółdzielczy w Nowogrodźcu, [1953- 1961] 1962- 1969, 52ja= 1mb

2.        Urząd Stanu Cywilnego w Gromadce, 1899- 1901, 3ja= 0,02mb, obejmujące księgi:

-          urodzeń 1899

-          małżeństw 1900

-          zgonów 1901

Akta USC Gromadka są wykazane w publikacji: T. Brzózka,

Deutsche Personenbücher und die Personenstandseineinträge in Polen. Niemieckie księgi stanu cywilnego w Polsce 1899- 1945.

3.        Akta gminy Ocice lub Akta gminy ewangelickiej Ocice, 1771- 1943. Znalazły się w archiwum w wyniku sensacyjnego odkrycia w wieży kościoła w Ocicach. Akta zabezpieczone przez nauczycieli miejscowej szkoły podstawowej zostały 18 października br oficjalnie przekazane Archiwum Państwowemu w Lubaniu przez wójta Gminy Bolesławiec Kazimierza Gawrona idyrektora Szkoły Panią Gagrielę Posacką. Archiwum zobowiązało się pomóc w organizacji izby regionalnej w szkole, gdzie wykorzystane zostaną kopie przekazanych dokumentów po ich rozpoznaniu i zinwentaryzowaniu.

C2 Dopływy do przechowywanych zespołów archiwalnych

1.        Przejęto dopływy akt stanu cywilnego z Bogatyni 1876- 1901, 9ja

2.        USC Turoszów 1876- 1900, 5ja

3.        USC Wigencice Żytawskie 1897- 1899

4.        Akta stanu cywilnego kilkunastu urzędów stanu cywilnego powiatu lubańskiego, rocznik 1901

5.        Akta stanu cywilnego powiatu bolesławieckiego Nowogrodziec, Wykroty, Godzieszów 1899- 1901.

C Neue Anschaffungen des Archiv in Luban

Das Archiv hat sich  um 3 neue Positionen vergrößert:

1.        Bank Spółdzielczy der Stadt Naumburg

2.        Standesamt Gremsdorf, 1899-1901,

3.         3AE= 0,02 lfd. m  mit den:

-                Geburtsbuch 1899

-                Heiratsbuch 1900

-                Sterbebuch 1901

4.        Material der Evangelischen Gemeinde Ottendorf (Kreis Bunzlau) 1771- 1943. Dieses Material wurde im Kirchturm in Ottendorf gefunden und durch die Lehrer der hiesigen Grundschule gesichert und am 18 Oktober  durch  den Bürgermeister der Gemeinde Bunzlau Herr Kazimierz Gawron und die Schuldirektorin Fr. Gabriela Posacka an

       das Staatsarchiv Lauban offiziell übergeben .

       Das Archiv hat sich verpflichtet in der Schule

       Kopien auszustellen, nachdem die Originale

              gesichtet wurden.

C2 Zugang zum Archiv

1.        Standesamt Reichenau 1876- 1901- 9 AE Standesamt Türchau 1876- 1900 - 5 AE

2.        Standesamt Weigsdorf 1897- 1899

3.        Die Standesamtbücher einiger Standesämter, aus dem Kreis Bunzlau, Naumburg, Waldau, Herzogwaldau 1899- 1901

4.        Die Standesamtbücher einiger Standesämter

       des Kreises Lauban, Jahr 1901

D Prace Archiwum w Lubaniu

D1. W październiku archiwum współorganizowało w Bolesławcu sesję naukową z udziałem historyków Uniwersytetu Wrocławskiego (dr Grzegorz Strauchold, Korzenie polskiej myśli zachodniej) i archiwisty Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu (mgr Paweł Piotrowski, Organy bezpieczeństwa PRL wobec uczestników działań niepodległościowych w latach 1945- 1989)

D2 Prace inwentaryzacyjne

Zakończono inwentaryzację kilkudziesięciu zespołów Rolniczych Zespołów Spółdzielczych z lat 1950- 1961 (572 j.a.).

Prowadzone są prace inwentaryzacyjne nad aktami z okolic Bogatyni i Zittau z okresu XVI- 2 poł. XIXw. Zinwentaryzowano dotąd ponad 500 ja (około 50% zespołu). W czasie pobytu w Lubaniu naszego partnera Michaela Beckert wspólnie przeanalizowano 6 j.a dotyczących rozporządzeń rodu von Nostitz z XVIw.

D. DIE ARBEITEN DES ARCHIV IN LUBAN

D1. Im Oktober traf der Wissenschaftler der Uni Breslau ein (Dr. Grzegorz Strauchold, Wurzeln des Polnischer West-Gedankens) und Archivar des Institut des National Gedenken (mgr. Paweł Piotrowski, Sicherheitsorgane der Volksrepublik Polen in gegen über den Teilnehmen der Unabhängigkeitskämpfen in der Jahren 1945- 1989) mitorganisiert.

D2. Erfassungsarbeiten

Es wurden erfasst zehn Landwirtschaftsgruppen aus den Jahren 1950-1961 (572 Pos.)

Bestandserfassung von Urkunden aus der Umgebung von Reichenau und Zittau aus der Zeit des 16. bis um 2. Hälfte 19. Jh. Bis jetzt wurden über 500 Pos. erfasst (ca. 50%). Als Michael Beckert von unserem Partnerarchiv in Luban zu Besuch war, hat man gemeinsam 6 Pos. zu Verfügungen der Familie von Nostitz aus den XVI Jahrhunderten analisiert.

E. WSPÓŁPRACOWNICY

Archiwum serdecznie dziękuje Panu Mariuszowi Sarkanowi za tłumaczenie niemieckich i polskich tekstów biuletynu.

E  MITARBEITER

Das Archiv Lauban dankt Herrn Mariusch Sarkan für die Übersetzung der INFO.